ผมคือพ่อบ้านไทใหญ่ อาชีพที่สังคมอาจมองข้าม

 

ชลธิชา พงษ์สุวรรณ นักศึกษาฝึกงานประชาธรรม



เมื่อพูดถึงอาชีพในสังคมปัจจุบันอาชีพพนักงานทำความสะอาด คนส่วนใหญ่ก็จะนึกภาพเห็นผู้หญิงที่ใส่ผ้ากันเปื้อน สวมถุงมือและถืออุปกรณ์ทำความสะอาดเต็มไม้เต็มมือไปหมด โดยเรียกอาชีพนี้ว่า แม่บ้าน ซึ่งมีหน้าที่หลัก ๆ คือ กวาดบ้าน ถูบ้านและล้างจาน ส่วนน้อยที่จะรู้ว่าอาชีพทำความสะอาดไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแต่ผู้หญิงเท่านั้น แต่ยังรวมไปถึงผู้ชายที่ได้เข้ามาทำงานในอาชีพนี้ด้วย ซึ่งทำให้คนในสังคมไม่ค่อยรู้จักกับ อาชีพพ่อบ้าน มากนัก 

อาชีพพ่อบ้าน อาชีพแม่บ้านหรือจะเรียกว่าอาชีพพนักงานทำความสะอาด เป็นอาชีพที่ถูกมองข้ามจากสังคม เป็นอาชีพที่คงไม่มีใครใฝ่ฝันที่จะทำ แต่สิ่งที่ทุกคนมองข้ามกลับกลายเป็นสิ่งสำคัญและมีความจำเป็นต่อคนในสังคม อาชีพนี้สามารถกลายเป็นธุรกิจที่ทำรายได้ และเป็นอาชีพในตัวเลือกของแรงงานจากประเทศเพื่อนบ้านที่เข้ามาทำงานในประเทศไทย ความจำเป็นของอาชีพนี้ในสังคมจึงทำให้เกิดธุรกิจเกี่ยวกับอาชีพรับเหมาทำความสะอาดขึ้นมากมายหลายบริษัทโดยเฉพาะตามจังหวัดใหญ่ๆ อย่างเช่น กรุงเทพมหานครและเชียงใหม่ 

การที่มีธุรกิจรับเหมาทำความสะอาดเกิดขึ้นนั้น โดยส่วนใหญ่จะทำงานในห้างสรรพสินค้าใหญ่ สถานที่ราชการ หรือสถานบริการต่าง ๆ จึงทำให้มีแรงงานเพื่อนบ้านซึ่งส่วนมากเป็นผู้หญิงสนใจมาสมัครทำงานเพราะอาจจะเป็นอาชีพที่สบาย ได้เงินเดือนดีและเหมาะกับผู้หญิงมากที่สุด แต่สำหรับผู้ชายโดยเฉพาะพี่ตานั้น พี่ตา เป็นคนไทใหญ่ เดินทางเข้ามาทำงานเพื่อหาเงินเรียนหนังสือ และส่งกลับบ้านไปให้ครอบครัวของตนเอง จึงได้ตัดสินใจเข้ามาทำงานในอาชีพพ่อบ้าน ทั้ง ๆ ที่คนส่วนใหญ่คิดว่าเป็นอาชีพของผู้หญิง

โดยเส้นทางการทำงานตลอดระยะเวลา 6 ปี ของพี่ตาก่อนจะมาทำอาชีพพ่อบ้านนั้น ได้มีโอกาสทำงานหลากหลายอาชีพ เช่น ร้านก๋วยเตี๋ยว โรงพิมพ์เหรียญ โรงงานเย็บผ้า โรงงานทำท่อ PVC โรงงานผลิตอาหารสัตว์ และร้านขายสุขภัณฑ์    

พี่ตาเล่าว่า “มาทำงานตอนแรกก็อยู่กรุงเทพ แรกๆเลยก็มาอยู่เป็นร้านก๋วยเตี๋ยวอยู่ได้อาทิตย์นึง ไปอยู่มีนบุรีเป็นโรงพิมพ์เหรียญ แรกๆผมจะเป็นคนกลึงมัน หลังๆมาก็จะได้เป็นคนพิมพ์สีพิมพ์อะไรประมาณนั้นนะครับ แล้วก็อยู่ตรงนู้นได้ประมาณเกือบปี ทำตะกั่วมันจะเป็นพิษมันจะอันตราย ผมก็เลยออก ย้ายไปอยู่กับเพื่อนเป็นโรงงานเย็บผ้าครับ ไปทอผ้าอยู่ประมาณเดือนกว่า เลยย้ายไปสมุทรปราการจะเป็นโรงงานที่เขาทำท่อPVC ท่อน้ำไทยอะไรแบบนั้น แต่ผมก็จะทำแบบหัวท่อ ที่หัวต่อ ข้อต่ออย่างเดียวครับ อันนั้นก็อยู่ได้ประมาณเดือนกว่า ก็เลยโทรหาพี่สาว พี่สาวอยู่ชลบุรี ผมก็เลยย้ายไปอยู่กับพี่สาว ไปอยู่โรงอาหารสัตว์หมูนะครับ ไปทำผลิตอาหารครับ ไปแรกๆเป็นคนหามข้างหลังขึ้นรถสิบล้อ แบก ๆ เกือบปีกว่า อ่านหนังสือไทยได้เขียนได้นิด ๆ หน่อย ๆ หัวหน้าเค้าก็เอาเป็นหัวหน้าคนงาน อยู่ได้ประมาณ2ปีกว่า ๆ ผมก็มีงานใหม่เป็นร้านขายอุปกรณ์ฝักบัว สุขภัณฑ์ แรก ๆ ก็ไปยกกระเบื้องเนอะ แล้วก็ให้ไปเช็คสต๊อก ผมก็เลยขอออก แล้วมาอยู่ที่เชียงใหม่”

การตัดสินใจย้ายมาหางานทำที่เชียงใหม่ของพี่ตา จึงนับได้ว่าเป็นการทำงานที่แตกต่างจากเดิม เพราะได้เข้ามาทำงานบริษัทรับเหมาทำความสะอาดโดยที่ทำงานแห่งแรกก็คือห้างเมญ่า พี่ตาเล่าว่า “ผมก็มาอยู่เชียงใหม่นี่ มาอยู่ที่ห้างเมญ่านี่ผมทำงานความสะอาดนะครับ อยู่บริษัทแนปก่อน ทำความสะอาดได้ประมาณ 6 เดือนนี่นะครับ แล้วผมก็เลยลาออก” เมื่อลาออกจึงได้ไปหางานใหม่ “เมื่อมีงานที่ดีกว่าผมก็ไปทำอีก มาเจอพ่อบ้านอีก มาอยู่สุริวงค์ เป็นบริษัทพ่อบ้าน อันนี้จะเป็นบริษัทชื่อ แอส เอ ซี ไปสมัครวันนี้พรุ่งนี้เขาก็เรียกเลย” การย้ายมาทำงานที่เชียงใหม่ของพี่ตาจึงเป็นการเริ่มทำงานในอาชีพพ่อบ้านอย่างเต็มตัว โดยอาชีพพ่อบ้านและแม่บ้านของบริษัทมีการรับงานที่ชัดเจนไม่มีทำงานตามบ้าน โดยส่วนใหญ่เขาจะรับเหมาตามห้างหรือตามสถานที่บริการใหญ่ ๆ

เมื่อได้เข้ามาอยู่ในเส้นทางอาชีพพ่อบ้านของบริษัท ได้พบเพื่อนร่วมงานหลายหลากวัยทั้งผู้หญิงและผู้ชาย ย่อมมีความแตกต่างของลักษณะงานที่ได้รับมอบหมาย พี่ตาเล่าว่า “ผู้ชายได้ยกหนักกว่า แต่ปกติผู้ชายก็ยกหนักกว่าอยู่แล้ว เงินก็เท่ากันหมดคับ ผมเข้างาน 11 โมง ออก 2 ทุ่ม ตอนเย็นมาก็ก่อนจะเลิกประมาณทุ่มนึงให้เก็บขยะอะไรให้เรียบร้อย แล้วก็ล้างถังขยะ แล้วเอาคว่ำไว้ แต่ถ้าแม่บ้านผู้หญิงนี่ก็มีทำความสะอาดห้องน้ำ และจะเสียเปรียบที่เอามือล้วงชักโครก อย่างผู้ชายเราไม่ทำนะครับ” โดยความแตกต่างระหว่างพ่อบ้านกับแม่บ้าน ส่วนใหญ่จะมีความแตกต่างกันที่รายละเอียดของการทำงาน เนื่องจากแม่บ้านจะถนัดทำความสะอาดภายในตัวอาคารมากกว่าพ่อบ้าน เพราะอาจจะมาจากความเป็นผู้หญิงที่ถูกปลูกฝังให้เป็นแม่ศรีเรือนในการทำงานบ้าน

แม้ว่าอาชีพพ่อบ้านเป็นอาชีพที่ถูกมองข้ามจากใครหลาย ๆ คน แต่สำหรับพี่ตาแล้วอาชีพนี้ถือว่าเป็นอาชีพอย่างหนึ่งที่เป็นทางเลือกในการทำงาน ถึงไม่ได้เป็นอาชีพที่พี่ตานั้นใฝ่ฝันแต่จังหวะชีวิตที่จะต้องต่อสู้ และดิ้นรนของพี่ตาจนทำให้ต้องมาทำงานในอาชีพพ่อบ้าน แต่อาชีพที่หลายๆ คนมองข้ามกลับกลายเป็นอาชีพที่สามารถทำให้พี่ตามีชีวิตที่ดีขึ้น และสามารถพาไปถึงความฝันได้ ถึงแม้จะมีความแตกต่างระหว่างพ่อบ้านกับแม่บ้านแต่สิ่งที่อาชีพนี้มีเหมือนกับอาชีพทั่ว ๆ ไป ก็คือ การเป็นอาชีพที่สุจริตและไม่ทำให้สังคมเดือดร้อน.

 


ภาพถ่ายและคำบรรยายของตา ซึ่งร่วมแสดงนิทรรศการภาพเล่าเรื่อง จัดแสดงในงานวันแรงงานย้ายถิ่นสากล (แรงงานข้ามชาติสากล) ระหว่างวันที่ 16-17 ธันวาคม 2559 ณ สำนักงานบริการวิชาการ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

Aung Thu Ra ตา  แรงงานสามัคคี  (WSA)

อาชีพ พ่อบ้าน

อนาคตและความใฝ่ฝัน อยากเป็นคนที่ดีและช่วยเหลือพี่น้องชุมชนให้ดีที่สุดครับ...

 

จะตีสองแล้วครับ..พวกเรายังทำงานกันอยู่เลย

นอกเหนือจากการทำงานผมก็ร่วมกิจกรรมกับกลุ่มอบรมเรื่องกฎหมาย สิทธิต่าง ๆ เพื่อทำงานกับเพื่อนแรงงานข้ามชาติ

ความฝันของผมครับ

 

เรื่องที่เกี่ยวข้อง

ความไว้วางใจ จากเพื่อนบ้านสู่อาชีพดูแลผู้สูงอายุ

ชีวิตแม่บ้าน การสร้างคุณค่าในอาชีพของตัวเอง

ข้างหลังภาพถ่ายของเพียว กับความฝันตั้งรกรากในดินแดนแห่งความฝัน